Nhiều ý kiến nói Luật Trẻ em và NĐ56 khó thực thi

Bé gái dùng máy tính

Một số người đặt câu hỏi liệu trẻ em 7 tuổi đã có ý thức về việc cho phép hay không cho phép bố mẹ đưa ảnh mình lên mạng hay chưa

Nhiều người cho rằng Luật Trẻ em được Quốc hội Việt Nam thông qua hồi năm 2016 bắt đầu có hiệu từ hôm nay, 1/6/2017, và đi kèm là Nghị định 56/2017 (NĐ56/2017) hướng dẫn thi hành Luật này, trong đó có chương “Trách nhiệm bảo vệ trả em trên môi trường mạng” là không khả thi.

Trả lời BBC Tiếng Việt về luật này, ông Bùi Thế Vịnh, cán bộ Bộ Văn hóa, Thể thao, Du lịch đã nghỉ hưu cho biết: “Đây là một vấn đề rất mới và hay để ngăn ngừa việc cha mẹ hay người lớn tự ý đưa ảnh con cái từ 7 tuổi trở lên lên Facebook mà chưa được sự đồng ý của con cái.”

“Nhưng khó khả thi vì sẽ gặp khó khăn. Trước hết là do nhận thức của cha mẹ. Theo tôi không phải cha mẹ nào cũng xin phép con trước khi đưa ảnh lên Facebook.”

“Tâm lý của cha mẹ Việt là muốn khoe con. Con cái là niềm tự hào của người dân Việt Nam nên đây là một nhu cầu. Ngoài ra việc hỏi xin phép nhưng trẻ con có thể đồng ý, lúc sau lại không đồng ý thì sao?”

“Không những thế đây còn là vấn đề liên quan đến quản lý mạng xã hội thế nào nữa,” ông Vịnh nói.

Nâng cao nhận thức

Anh Đỗ Thế Nghĩa, một facebooker và là người có hai con nhỏ, cũng đặt câu hỏi: “Ai quản lý, phát hiện thế nào, cơ chế giám sát và chế tài ra sao?”

Và anh Nghĩa cho rằng “cần nâng cao ý thức cộng đồng, qua các chương trình truyền thông, sử dụng những trường hợp người thật việc thật hơn là những chính sách thiếu khả thi”.

Hình ảnh trang Facebook trên điện thoại di động

Nhiều cha mẹ tại Việt Nam thường đăng ảnh con cái lên Facebook để chia sẻ thành tích của con cho bạn bè trên mạng

Luật sư Phan Vũ Tuấn cũng có chung suy nghĩ: “Khó khăn lớn nhất luôn nằm ở nhận thức, khi ở Việt Nam, các bậc cha mẹ luôn coi con cái là tài sản riêng của mình, dẫn đến việc xâm phạm nghiêm trọng quyền tự do và riêng tư của trẻ em.

“Việc thay đổi nhận thức cha mẹ cần đến chủ yếu từ các biện pháp giáo dục trong các môi trường: cơ quan, trường học và thông tin truyền thông.

“Tuy nhiên, để thay đổi được nhận thức của cha mẹ, định kiến cổ hủ về quyền quyết định tương lai của trẻ em phải được thay đổi trước. Các quan điểm “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy, mặc áo sao qua khỏi đầu,…” là những tư tưởng cổ hủ ngăn chặn sự phát triển tự nhiên của trẻ nhỏ, dẫn đến các hành vi vi phạm luật trẻ em,” luật sư Tuấn nói.

Thực thi kiểm soát

Ngoài ra luật sư Phan Vũ Tuấn cũng chỉ ra những khó khăn về mặt quản lý giám sát đối với các công ty cung cấp dịch vụ mạng:

“Việc thực thi, kiểm soát hiệu quả các cơ quan cung cấp dịch vụ mạng là vấn đề nan giải, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa Bộ Thông tin, Truyền thông, Bộ công an cùng các tổ chức Phi lợi nhuận (Hội, Hiệp Hội) trên cơ sở cụ thể hoá các quy định của pháp luật như trao quyền chủ động báo cáo và xử lý các đơn vị cung cấp dịch vụ mạng cho các tổ chức NGO, hoặc cho phép người dùng có quyền yêu cầu và các tổ chức dịch vụ mạng đương nhiên phải gỡ bỏ các nội dung được cho là vi phạm quyền trẻ em mà không cần chứng cứ pháp lý hoặc yêu cầu của cơ quan Nhà nước.”

Facebooker Đỗ Thế Nghĩa cũng nêu thắc mắc về rất nhiều trường hợp mang tính thời sự, đưa ảnh sự kiện như biểu diễn, thể thao, văn nghệ, hay khai trường và giả sử đã có xin phép chụp ảnh, thì hình thức xin ra sao, có cần chữ ký, hay người làm chứng hay cần có chứng nhận của cơ quan chức năng nào hay không vì “nếu xin phép miệng kiểu Việt Nam, thì khẩu cứ vô bằng, sau này dựa vào cái gì để xử”.

Tương tự liên quan tới việc xin phép con, ông Bùi Thế Vịnh cũng đặt câu hỏi: “Sẽ có một kết quả là nếu bố mẹ tự ý đăng mà bị phạt thì con cái sẽ lại nói là cháu có đồng ý. Và ai là người sẽ chứng kiến việc đồng ý hay không đồng ý của các cháu? Con cái nào mà chẳng nghe lời bố mẹ. Chẳng nhé lại đi tố giác bố mẹ tự ý đăng ảnh xinh đẹp của mình?”

Bé gái dùng máy tính bảng

Nhiều trẻ em ở Việt Nam hiện nay cũng có trang Facebook cá nhân

Giải thích Luật và Nghị định

Trước câu hỏi nhiều người cho rằng trẻ em 7 tuổi chưa thể có ý thức về việc này, luật sư Phan Vũ Tuấn cho biết: “Theo thông lệ lập pháp của Việt Nam, 7 tuổi được coi là độ tuổi trẻ em đã có được nhận thức tương đối đầy đủ và nhận định được những quyết định có lợi cho bản thân, nên khi thực hiện các hoạt động liên quan đến nhân thân của trẻ thì cần có sự đồng thuận của trẻ (như cha mẹ ly dị,…)”.

Giải thích thêm về Luật Trẻ em và Nghị định 56/2017 luật sư Phan Vũ Tuấn cho biết: “Thật ra trong Luật Trẻ em, có hiệu lực ngày 1/6/2017, không quy định chi tiết về trách nhiệm bảo vệ trẻ em trên mạng Internet, ngoài quy định tại khoản 11 điều 6 của Luật này: Công bố, Tiết lộ thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân của trẻ em mà không được sự đồng ý của trẻ em từ đủ 07 tuổi trở lên và của cha, mẹ, người giám hộ của trẻ em.”Tuy nhiên đến tháng Năm, 2017, chính phủ đã ban hành Nghị định 56/2017 (NĐ56/2017) hướng dẫn thi hành Luật Trẻ em, trong đó có chương “Trách nhiệm bảo vệ trả em trên môi trường mạng” với 5 điều chi tiết và cho tới nay NĐ56/2017 này vẫn chưa có hiệu lực thi hành.

Liên quan tới Điều 36 NĐ56 về “Biện pháp để bảo vệ thông tin bí mật đời sống riêng tư cho trẻ em trên môi trường mạng” mà theo đó có quy định muốn sử dụng thông tin bí mật đời sống riêng của trẻ luôn cần sự đồng ý của cha, mẹ, người giám hộ, luật sư Phan Vũ Tuấn nói:

“Trường hợp trẻ em trên 7 tuổi, ngoài những yêu cầu trên, cần có sự đồng ý của bản thân trẻ. Thông thường, về mặt tự nhiên thì người chăm sóc được hiểu là cả bố và mẹ, nên cần được sự đồng ý của cả 2. Tuy nhiên trong các trường hợp đặc biệt, có thể chỉ cần 1 trong 2 (ví dụ ly dị,..)”.

Luật sư Tuấn cũng nói thêm: “Luật trẻ em có hiệu lực kể từ ngày 1/6/2017. Các quy định liên quan đến truy tố sẽ tuân theo quy định của pháp luật hình sự và tố tụng hình sự.

Trường hợp đã đưa thông tin lên mạng trước đó, nay xét thấy có khả năng vi phạm các quy định về bảo vệ thông tin bí mật đời sống riêng tư thì cần phải dỡ bỏ.”

Theo BBC