Theo Bộ Công an, đây là một trong những nội dung quan trọng tại dự thảo luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật PCCC và cứu nạn, cứu hộ.
Hai thủ tục được đề xuất bãi bỏ gồm: kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC (chuyển sang hậu kiểm) và cấp phép trước khi lưu thông trên thị trường đối với phương tiện, vật liệu PCCC (chuyển sang quản lý theo chất lượng sản phẩm, hàng hóa).
Bộ Công an đề xuất bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC
ẢNH: T.N
Bãi bỏ để tránh tốn kém
Luật PCCC hiện hành quy định dự án, công trình, phương tiện giao thông (theo danh mục quy định) muốn đưa vào khai thác, sử dụng thì phải thực hiện kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC do cơ quan có thẩm quyền thực hiện. Tức là phải có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về PCCC của cơ quan quản lý chuyên ngành.
Bộ Công an đánh giá, bản chất của thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC là xem xét, đánh giá việc chấp hành các quy định của pháp luật và việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong xây dựng công trình, thiết kế phương tiện giao thông, bảo đảm phù hợp với hồ sơ thiết kế đã được thẩm định trước khi đưa công trình, phương tiện giao thông vào khai thác, sử dụng.
Thủ tục này gây tốn kém, phát sinh chi phí, thời gian, nguồn nhân lực, chưa kể còn phải đảm bảo các điều kiện để tổ chức thực hiện. Trong khi đó, chỉ cần thực hiện một thủ tục là thẩm định thiết kế mà vẫn đạt được mục đích.
Từ thực trạng đã nêu, Bộ Công an - cơ quan chủ trì soạn thảo luật sửa đổi - đề xuất cắt giảm theo hướng bỏ yêu cầu kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC.
Tương tự, thủ tục cấp phép trước khi lưu thông cũng được đề xuất cắt giảm, nhằm phù hợp với nhiều loại vật liệu, cấu kiện PCCC có tính chất, đặc điểm, cấu tạo khác nhau, được sử dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau.
Kiểm soát thế nào?
Một vấn đề lớn được đặt ra khi bãi bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC, làm sao kiểm soát việc chấp hành về PCCC, nhất là với các công trình lớn như nhà cao tầng, nhà chung cư…
Bộ Công an cho biết, sau khi bãi bỏ, cơ chế quản lý, kiểm tra đối với các công trình, phương tiện sẽ được chuyển sang hình thức hậu kiểm. Tức là kết hợp giữa kiểm tra định kỳ về PCCC và kiểm tra việc chấp hành quy định của pháp luật về nghiệm thu PCCC trước đó của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình.
Dự thảo cũng bổ sung quy định về trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, cơ quan, tổ chức có liên quan trong hoạt động đầu tư, xây dựng công trình, sản xuất, lắp ráp, đóng mới, hoán cải phương tiện.
Theo đó, các chủ thể trên chỉ được đưa công trình, phần công trình, hạng mục công trình, phương tiện giao thông vào khai thác, sử dụng sau khi họ đã nghiệm thu về PCCC và chấp hành quy định của pháp luật trong việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, thẩm định thiết kế về PCCC.
Ngoài ra, Nghị định số 105/2025 (đang có hiệu lực thi hành) cũng đã quy định về trách nhiệm của các chủ thể này. Sau khi tổ chức nghiệm thu PCCC, họ phải thực hiện khai báo, cập nhật thông tin trên cơ sở dữ liệu về PCCC hoặc thông báo cho cơ quan quản lý chuyên ngành trước khi đưa công trình, phương tiện vào hoạt động.
Nếu đưa công trình vào khai thác, sử dụng nhưng không bảo đảm yêu cầu PCCC, tùy theo tính chất, mức độ sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự.
