Số liệu khảo sát bịa đặt của Wedgewood Polls lọt qua các khâu thẩm định, làm dấy lên lo ngại về độ tin cậy của dữ liệu thăm dò trước bầu cử giữa kỳ Mỹ.
Chính trường Mỹ ngày 20/10 rúng động khi Wedgewood Polls, tự mô tả là đơn vị chuyên thực hiện thăm dò, thừa nhận đã sử dụng "các số liệu bịa đặt" trong các cuộc khảo sát về bầu cử giữa kỳ Mỹ.
Wedgewood tự mô tả là tổ chức do một nhóm nhỏ những người có kinh nghiệm trong ngành thăm dò điều hành. Tài khoản Wedgewood trên mạng xã hội X mới được lập vào tháng 6 và dữ liệu thăm dò của họ về các cuộc đua đáng chú ý trong bầu cử giữa kỳ năm nay đã được một số tờ báo, trang tin của Mỹ dẫn lại, trong đó có New York Times, Newsweek, FiftyPlusOne, VoteHub và MSNOW.
FiftyPlusOne cho biết trước khi trích dẫn dữ liệu, họ đã liên hệ với Wedgewood để tìm hiểu về tổ chức và phương pháp khảo sát của tổ chức này. Họ được cung cấp thông tin rằng Wedgewood do Jack Sims cùng Andrew Prater điều hành và Sims có kinh nghiệm trong lĩnh vực thăm dò dư luận.
Cử tri Mỹ bỏ phiếu sớm bầu cử giữa kỳ tại Arlington, bang Virginia ngày 18/9. Ảnh: AFP
"Không hiếm trường hợp người làm thăm dò rời công ty cũ để thành lập đơn vị riêng, tự bỏ tiền thực hiện một số cuộc khảo sát nhằm xây dựng uy tín. Vì vậy, vào thời điểm đó, chúng tôi cho rằng trường hợp này không có bất thường", FiftyPlusOne cho biết.
Tuy nhiên, một số cơ quan truyền thông độc lập sau đó đặt câu hỏi về độ tin cậy của Wedgewood. Straight Arrow News hồi tháng 8 cho biết website Wedgewood không công khai tên nhân viên, số điện thoại hay địa chỉ liên hệ.
Bruce Murphy, biên tập viên kỳ cựu của Urban Milwaukee, gọi Wedgewood là "tổ chức đáng ngờ" khi công bố kết quả thăm dò cuộc đua vào ghế thống đốc bang Wisconsin.
Số liệu từ Wedgewood cho rằng ứng viên đảng Dân chủ Francesca Hong nhận 30% số phiếu, cao hơn nhiều so với kết quả trong các cuộc thăm dò đáng tin cậy cùng thời điểm. Tuy nhiên, Hong cuối cùng thất bại trong cuộc bầu cử sơ bộ của đảng Dân chủ.
Cử tri tại điểm bỏ phiếu sớm ở Beloit, bang Wisconsin ngày 20/10. Ảnh: AFP
Adam Carlson, một chuyên gia thăm dò thuộc đảng Dân chủ, nói ông từng liên hệ với một người của Wedgewood và được biết công ty chỉ có hai thành viên, gồm một người theo khuynh hướng cấp tiến và một người theo khuynh hướng bảo thủ. Họ từ chối tiết lộ danh tính hoặc gọi video, với lý do từng bị quấy rối trên mạng.
Đến đầu tháng 10, FiftyPlusOne nhận được tin báo cho rằng Wedgewood làm giả dữ liệu. Để kiểm chứng, nhóm nghiên cứu đã thu thập dữ liệu đầu vào từ cuộc khảo sát gần nhất của Wedgewood về cuộc đua vào Thượng viện Mỹ tại bang Mississippi.
Sau khi phân tích, FiftyPlusOne phát hiện những điểm bất thường trong dữ liệu, yêu cầu Wedgewood giải trình và nhận được phản hồi bằng lời lẽ thô tục. Sau đó, Wedgewood đăng tuyên bố trên mạng xã hội X, thừa nhận đã sử dụng số liệu bịa đặt.
Công ty này tuyên bố rằng họ đang thực hiện một dự án thử nghiệm "nhằm phơi bày những lỗ hổng, sự thiếu giám sát và việc quá dễ dàng tham gia vào ngành thăm dò dư luận chính trị hiện nay".
"Một công ty hoàn toàn không có thật có thể tạo dựng tên tuổi, được truyền thông tin tưởng và thiếu kiểm chứng đến mức nào? Câu trả lời ngắn gọn là dễ dàng hơn rất nhiều so với tưởng tượng", Wedgewood viết trên mạng xã hội X.
Andrew Gelman, giáo sư thống kê và khoa học chính trị tại Đại học Columbia, hoài nghi về lời giải thích của Wedgewood rằng việc công bố dữ liệu giả ngay từ đầu đã nằm trong kế hoạch thử nghiệm của họ.
"Thật đáng ngờ khi họ lại đưa ra tuyên bố này đúng vào ngày bị phát hiện", PBS News dẫn lại bài đăng của ông Gelman trên blog cá nhân.
Phản ứng đáng chú ý nhất sau khi Wedgewood thừa nhận bịa đặt số liệu đến từ thượng nghị sĩ Mallory McMorrow, bang Michigan, người từng tranh đề cử của đảng Dân chủ cho một ghế tại Thượng viện Mỹ.
Trong bài đăng trên X hôm 20/10, McMorrow cho biết một khảo sát từ Wedgewood hồi tháng 6 cho thấy tỷ lệ ủng hộ bà giảm xuống dưới 10%, trái ngược với dữ liệu nội bộ của chiến dịch. Thông tin này khiến các khoản quyên góp cho chiến dịch sụt giảm, nhiều tình nguyện viên thất vọng.
Bà McMorrow dừng chiến dịch tranh cử vào tháng 7, khoảng một tháng trước cuộc bầu cử sơ bộ tại Michigan. Jennifer Holdsworth, người điều hành một siêu ủy ban hành động chính trị ủng hộ bà, cho biết một số nhà tài trợ đã rút tiền vào thời điểm chiến dịch đang bị đối thủ bỏ xa về chi tiêu.
Thượng nghị sĩ Dân chủ Mallory McMorrow phát biểu tại Chicago, bang Illinois tháng 8/2024. Ảnh: AFP
Bê bối Wedgewood đặt ra câu hỏi về trách nhiệm của các nền tảng tổng hợp dữ liệu và cơ quan truyền thông khi sử dụng kết quả từ những tổ chức ít được biết đến.
FiftyPlusOne cho biết sẽ siết chặt quy trình thẩm định, trong đó có việc trao đổi trực tiếp với đơn vị thăm dò và xem xét dữ liệu chi tiết. Nate Silver, Decision Desk, New York Times đã tuyên bố loại Wedgewood khỏi cơ sở dữ liệu.
"Sự việc lần này đáng chú ý vì Wedgewood đã qua mặt được bộ lọc phát hiện thông tin sai lệch của nhiều đơn vị tổng hợp thăm dò dư luận uy tín, trong đó có cả chúng tôi", Mary Radcliffe, đại diện của FiftyPlusOne, nói.
Wedgewood không phải trường hợp đầu tiên bị phát hiện bịa đặt dữ liệu thăm dò trong năm nay. Hồi tháng 8, Median Strategies thừa nhận làm giả kết quả khảo sát, gọi đây là thử nghiệm xã hội nhằm tìm hiểu cách thông tin thăm dò không được kiểm chứng có thể xâm nhập và lan truyền thế nào.
Courtney Kennedy, phó chủ tịch phụ trách các vấn đề công tại công ty nghiên cứu Ipsos, cho rằng những cuộc khảo sát có quy trình chặt chẽ thường minh bạch hơn về cách tiến hành. Một cuộc thăm dò đáng tin cậy cũng cần xây dựng mẫu khảo sát có khả năng đại diện cho nhóm dân số mục tiêu, điều chỉnh trọng số phù hợp và công bố biên độ sai số khi có thể tính toán.
Hiệp hội Nghiên cứu Dư luận Mỹ (AAPOR) cho biết các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) tinh vi khiến việc phát hiện những đơn vị thăm dò giả mạo và dữ liệu bịa đặt trở nên khó khăn hơn.
"Chúng ta một lần nữa phải chứng kiến các đối tượng có ý đồ xấu tạo ra và phát tán dữ liệu giả, làm suy giảm niềm tin vào các cuộc thăm dò dư luận và bầu cử", Mary Losch, chủ tịch AAPOR, nói với AFP. "Điều quan trọng là không đánh đồng những hành vi gian lận như vậy với thăm dò bầu cử chính thống".
Như Tâm (Theo PBS News, Politico, AFP)
